Labwaarden vitamine B6 en polyneuropathie

26 april 2016

Zowel een tekort als een teveel aan vitamine B6 leidt tot polyneuropathie. Vooral in supplementvorm geeft een vitamine B6-overschot risico op neurotoxiciteit; voor vitamine B6 uit voeding komt dat risico veel minder voor. Pyridoxaal-5-fosfaat is de door de lever omgezette gefosforyleerde actieve co-enzymatische vorm voortkomend uit pyridoxaal, pyridoxine-5-fosfaat of pyridoxine. Als de lever de omzetting van pyridoxine, pyridoxine-5-fosfaat of pyridoxaal niet meer aankan, stijgt het pyridoxaal-niveau, wat neurotoxisch is [1].

Het is de vraag bij welke pyridoxine-concentraties in het bloed polyneuropathie ontstaat. In verschillende studies van Dalton (1985, 1987), Katan (2005) en Scott (2008) is neurotoxiciteit vastgesteld bij gebruik van 24-300 mg pyridoxine per dag, met bloedwaarden van 3-68.8 ng/ml. Of pyridoxaal-5-fosfaat minder neurotoxisch is in supplementvorm, is niet vast te stellen omdat er geen onderzoek is uitgevoerd waarin deze vorm van B6 is gegeven als enkelvoudige vitamine aan groepen mensen.

De gevoeligheid voor neurotoxiciteit door teveel vitamine B6 lijkt sterk te variëren onder mensen. Bernstein veronderstelde dat er bepaalde predisponerende factoren zijn die het verschil in gevoeligheid tussen individuen verklaren [2]. Een van die factoren zou leeftijd of eiwitinname zijn. Een andere factor is mogelijk de genmutatie MHFTR, die de stofwisseling van B-vitamines beïnvloedt. Onlangs bleek wederom uit een stofwisselingsstudie bij tien vrouwen die anticonceptie gebruikten, dat het metabolisme van vitamine B6 functioneel verstoord is, en dat suppletie van vitamine B6 niet leidde tot de gewenste functionele veranderingen in bijvoorbeeld het tryptofaanmetabolisme [3]/span>.

Bronnen:
1. Lewis P. Pyridoxine supplements may help patients with carpal tunnel syndrome. Br Med J, 1995, 310: 1534;
2. Bernstein AL. Vitamin B6 in clinical neurology. Ann NY Acad Sci 1990, 585: 250-260;
3. Rios-Avila L, Coats B, Ralat M, et al. Pyridoxine supplementation does not alter in vivo kinetics of one-carbon metabolism but modifies patterns of one-carbon and tryptophan metabolites in vitamin B-6-insufficient oral contraceptive users. The American Journal of Clinical Nutrition, 2015, 102(3), 616–25. doi:10.3945/ajcn.115.113159.