Honing bij resistente MRSA-ziekenhuisbacterie

19 november 2018

Meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA) staat bekend als de ‘ziekenhuisbacterie’, omdat hij – vooral in ziekenhuizen – epidemieën veroorzaakt. Mensen kunnen MRSA bij zich dragen zonder ziek te zijn. De bacteriën zitten vooral op de huid en in de neus van deze ‘dragers’. De MRSA is een bijzondere stafylokok, want hij is ongevoelig (resistent) voor behandeling met de meeste antibiotica. In Nederland komt MRSA regelmatig voor.

Honing, in het bijzonder manukahoning, biedt mogelijkheden in de bestrijding van de MRSA-bacterie, zo blijkt uit onderzoek. De Leptospermum oftewel ‘Manuka’ of ‘Tea’ tree komt voor in Nieuw-Zeeland, voornamelijk aan de oostkusten van beide eilanden. De antibacteriële werking van de manukahoning is aangetoond bij veneuze zweren, diabetische voetzweren en andere wonden. De werking bestaat uit remming van de celdeling en verstoring van het celmembraan van de bacterie (Poovelikunnel et al., 2018).

Mupirocine is een antibioticum dat wordt gereserveerd voor de bestrijding van MRSA. Het kan ingezet worden als lokale behandeling, bijvoorbeeld om MRSA uit de neus te verwijderen. In een gerandomiseerde klinische studie in het Ierse Beaumont ziekenhuis werd de werking van manukahoning vergeleken met mupirocine in de bestrijding van MRSA uit de neus. De resultaten laten zien dat manukahoning even werkzaam is als mupirocine. Daarnaast bleek dat bijna tien procent van de deelnemers in de mupirocinegroep resistentie voor dit antibioticum ontwikkelde, waar dat in de groep die manukahoning kreeg bij geen enkele deelnemer het geval was. Dit is de eerste RCT-studie waarin dit effect van manukahoning is vastgelegd.

In Europa kennen we de ethanolextracten van propolis, die aanvullend of als alternatief voor antibiotica worden ingezet. Van propolis zijn door middel van in vitro- en dierproefmodellen de effecten bij MRSA bestudeerd, maar tot op heden nog niet in klinisch onderzoek.

Bron:
Poovelikunnel, T. T., Gethin, G., Solanki, D., McFadden, E., Codd, M., & Humphreys, H. (2018). Randomized controlled trial of honey versus mupirocin to decolonize patients with nasal colonization of meticillin-resistant Staphylococcus aureus. Journal of Hospital Infection, 98(2), 141–148.