Probiotica Lactobacillus helveticus en Bifidobacterium longum verminderen depressie

25 februari 2019

De verbinding tussen de darm en de hersenen is een vanzelfsprekendheid in de functionele geneeskunde. Verificatie van dit uitgangspunt vindt momenteel plaats door neurowetenschappelijk onderzoek, zoals een onlangs gepubliceerd onderzoek waarin twee probiotische stammen depressie blijken te kunnen verminderen.
Op het recent gehouden congres Mind, Mood & Microbes presenteerde de Iraanse arts-onderzoeker Karosh Djafarian de resultaten van deze klinische studie naar het effect van probiotica, prebiotica of placebo bij een groep patiënten met een majeure depressie. De deelnemers gebruikten allen al een antidepressivum (sertraline, fluoxetine, citalopram of amitriptyline).

De deelnemers (n=110) werden random over drie groepen verdeeld. Een groep ontving gedurende twee maanden een probioticum, als aanvulling naast het antidepressivum (⩾10 × 109 kolonievormende eenheden); de tweede groep gebruikte gedurende dezelfde tijd een prebioticum (5 gram galacto-oligosacchariden) als aanvulling op het antidepressivum en een derde groep ontving een placebo. Het verloop van de depressie werd gemeten met de BDI-vragenlijst. Bij aanvang hadden alle drie de groepen eenzelfde BDI-score (18 op een schaal van 63, hetgeen wijst op een lichte depressie; ondanks gebruik van een antidepressivum was er dus sprake van een depressie).

De depressie van de deelnemers uit de probioticagroep verbeterde ten opzichte van die in de prebiotica- en de placebogroep. De BDI-score daalde (een daling op de BDI-schaal betekent een klinische verbetering). In de probioticagroep bedroeg de daling gemiddeld 7 (van de 18) punten, de prebiotiagroep daalde met 5 (van de 18) punten en de placebogroep had een verbetering van 2 punten. Alleen het verschil tussen de probioticagroep en de placebogroep bleek significant te zijn. Dit betekent een absolute daling van 28% in de mate van depressie tussen deze beide groepen.

Bij stress is het cortisolgehalte in de urine verhoogd. Uit deze studie bleek eveneens dat zowel het prebioticum als het probioticum in staat waren het cortisol in de urine te verlagen. Dit duidt op een verlaging in ervaren stress. Het probioticum en het prebioticum hadden geen effect op de mate van ontsteking in het lichaam.

Tijdens zijn lezing lichtte dr. Djafarian toe: ‘Het is onduidelijk of het effect wat hier te zien is tot stand komt door de directe verbinding tussen de darm en de hersenen, of dat het indirect tot stand komt, door bijvoorbeeld verbetering van de werking of opname van het antidepressivum’. Hij vervolgde: ‘Op basis van deze uitkomsten valt een synergetisch effect bij depressie te verwachten als prebioticum en probioticum worden gecombineerd’.


Bronnen:
Kazemi, A., Noorbala, A. A., Azam, K., Eskandari, M. H., & Djafarian, K. (2018). Effect of probiotic and prebiotic vs placebo on psychological outcomes in patients with major depressive disorder: A randomized clinical trial. Clinical Nutrition.
Kazemi, A., Noorbala, A. A., Azam, K., & Djafarian, K. (2019). Effect of prebiotic and probiotic supplementation on circulating pro-inflammatory cytokines and urinary cortisol levels in patients with major depressive disorder: A double-blind, placebo-controlled randomized clinical trial. Journal of Functional Foods, 52, 596–602.