Nocebo-effect bij niet-coeliakie glutenovergevoeligheid

22 Apr, 2024

De verwachting gluten te eten, verergert spijsverteringklachten bij patiënten met niet-coeliakie glutenovergevoeligheid (NCGS). Als men niet verwacht dat de voeding gluten bevat, maar er wel gluten inzitten, dan zijn spijsverteringsklachten minder, zo blijkt uit recent Brits-Nederlands onderzoek. Deze resultaten wijzen op het zogenaamde nocebo-effect: het negatieve verwachtingseffect, namelijk de angst om gluten te eten, speelt een rol in de mate van klachten die ontstaan.

Deze gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde, internationale, multicentrische studie werd uitgevoerd aan de Universiteit van Leeds (Verenigd Koninkrijk), Universiteit Maastricht en Wageningen University and Research. Mensen in de leeftijd van 18 tot 70 jaar met zelfgerapporteerde NCGS (gastro-intestinale symptomen binnen acht uur na glutenconsumptie) zonder coeliakie en tarweallergie werden gerekruteerd. Deelnemers moesten een glutenvrij of glutenbeperkt dieet volgen gedurende ten minste één week voor (en tijdens) deelname aan de studie en moesten asymptomatisch of licht symptomatisch zijn, tijdens het dieet. Deelnemers werden willekeurig toegewezen aan een van de vier groepen op basis van de verwachting glutenbevattend (E+) of glutenvrij (E-) haverbrood te consumeren voor ontbijt en lunch (twee sneetjes elk) en de daadwerkelijke inname van glutenbevattend (G+) of glutenvrij (G-) haverbrood.

De gemiddelde totale gastro-intestinale symptoomscore was significant hoger voor E+G+ (16-6 mm [95% CI 13-1 tot 20-0]) dan voor E-G+ (6-9 mm [3-5 tot 10-4] verschil 9-6 mm [95% CI 3-0 tot 16-2], p=0-0010). De deelnemers met gluten in hun voeding die dit ook verwachtten rapporteerden dus ook meer klachten, ook al zat dit ook in de voeding van de groep, die geen gluten verwachtte. Dit wijst op een nocebo-effect, hoewel een bijkomend effect van gluten niet kan worden uitgesloten. Deze resultaten vragen om verder onderzoek naar de mogelijke betrokkenheid van de darm-herseninteractie bij NCGS.

Bronvermelding:
de Graaf, M.C.G., Lawton, C.L., Croden, F., Smolinska, A., Winkens, B., Hesselink, M.A.M., van Rooy, G., Weegels, P.L., Shewry, P.R., Houghton, L.A., Witteman, B.J.M., Keszthelyi, D., Brouns, F.J.P.H., Dye, L., & Jonkers, D.M.A.E. (2024). The effect of expectancy versus actual gluten intake on gastrointestinal and extra-intestinal symptoms in non-coeliac gluten sensitivity: a randomised, double-blind, placebo-controlled, international, multicentre study. The lancet. Gastroenterology & hepatology, 9(2), 110–123.