Diastolisch hartfalen: eindstadium van metabool syndroom

14 juni 2017

Marleen Nys

Gebaseerd op de voordracht van Dr. Remko Kuipers
BBOW-kPNI-congres 26 november 2016, Antwerpen

Het gaat goed met ons: we worden gemiddeld steeds ouder, maar we lijden wel steeds langer aan welvaartsziekten. Meestal ouderdomsziekten, die bovendien op steeds jongere leeftijd optreden. Hart- en vaatziekten zijn in onze welvaartsmaatschappij min of meer de belangrijkste doodsoorzaak geworden. Ondanks high-tech-geneeskunde en het feit dat de ‘risicofactoren’ al lang in kaart zijn gebracht, en dus vermijdbaar, zijn.
Heeft de geneeskunde niet iets gemist? We weten dat metabool syndroom (MetS) een zware risicofactor is, maar uiteindelijk blijken vooral de onderliggende laaggradige ontstekingen de meest verwoestende effecten te hebben.

In tegenstelling tot een ‘gezonde acute inflammatie’ zijn chronische, laaggradige ontstekingen woekerende en zeer beschadigende processen. Deze zijn overigens niet beperkt tot het MetS, veel andere ‘schuldigen’, zoals obesitas, hypertensie en verhoogd cholesterol, zijn eerder oorzaak en/of gevolg van ‘Chronic Low Grade Inflammation’ of CLGI. Deze kan thans beschouwd worden als de belangrijkste oorzaak en risicofactor voor veel welvaartsziekten.

Wilt u het hele artikel als PDF ontvangen? Bestel het dan hier voor € 3,50

Bronvermelding:
1. Hogg K, Swedberg K, McMurray J. Heart failure with preserved left ventricular systolic function; epidemiology, clinical characteristics, and prognosis. J Am Coll Cardiol. 2004 Feb 4;43(3):317-27.
2. Becher PM, Fluschnik N, Blankenberg S, Westermann D. Challenging aspects of treatment strategies in heart failure with preserved ejection fraction: “Why did recent clinical trials fail?”. World J Cardiol. 2015 Sep 26;7(9):544-54.
3. Katz AM, Rolett EL. Heart failure: when form fails to follow function. Eur Heart J. 2016 Feb 1;37(5):449-54.
4. van Heerebeek L, Paulus WJ. Understanding heart failure with preserved ejection fraction: where are we today? Neth Heart J. 2016 Apr;24(4):227-36.
5. von Bibra H, Paulus W, St John Sutton M. Cardiometabolic Syndrome and Increased Risk of Heart Failure. Curr Heart Fail Rep. 2016 Oct;13(5):219-229.
6. Paulus WJ, Tschöpe C. A novel paradigm for heart failure with preserved ejection fraction: comorbidities drive myocardial dysfunction and remodeling through coronary microvascular endothelial inflammation. J Am Coll Cardiol. 2013 Jul 23;62(4):263-71.
7. Cheng JM, Paulus WJ et al. Biomarkers of heart failure with normal ejection fraction: a systematic review. Eur J Heart Fail. 2013 Dec;15(12):1350-62.
8. Meijers WC, van der Velde AR, de Boer RA. Biomarkers in heart failure with preserved ejection fraction. Neth Heart J. 2016 Apr;24(4):252-8.
9. Ushiyama A, Kataoka H, Iijima T. Glycocalyx and its involvement in clinical pathophysiologies. J Intensive Care. 2016 Sep 8;4(1):59.
10. Noble MI, Drake-Holland AJ, Vink H. Hypothesis: arterial glycocalyx dysfunction is the first step in the atherothrombotic process. QJM. 2008 Jul;101(7):513-8
11. van Golen RF, van Gulik TM, Heger M. Mechanistic overview of reactive species-induced degradation of the endothelial glycocalyx during hepatic ischemia/reperfusion injury. Free Radic Biol Med. 2012 Apr 15;52(8):1382-402.
12. Levick JR, Michel CC. Microvascular fluid exchange and the revised Starling principle. Cardiovasc Res. 2010 Jul 15;87(2):198-210. (GCX-subendothelial space)
13. van Golen RF et al. The mechanisms and physiological relevance of glycocalyx degradation in hepatic ischemia/reperfusion injury. Antioxid Redox Signal. 2014 Sep 1;21(7):1098-118. (fig)
14. Oberleithner H et al. Sodium renders endothelial cells sticky for red blood cells. Front Physiol. 2015 Jun 30;6:188.
15. Nijst P et al. The pathophysiological role of interstitial sodium in heart failure. J Am Coll Cardiol. 2015 Feb 3;65(4):378-88.
16. Gao L, Lipowsky HH. Composition of the endothelial glycocalyx and its relation to its thickness and diffusion of small solutes. Microvasc Res. 2010 Dec;80(3):394-401.
17. Shah SJ, Paulus WJ et al. Phenotype-Specific Treatment of Heart Failure With Preserved Ejection Fraction: A Multiorgan Roadmap. Circulation. 2016 Jul 5;134(1):73-90.
18. Heymans S, Paulus WJ, Shah SJ et al. Inflammation as a therapeutic target in heart failure? A scientific statement from the Translational Research Committee of the Heart Failure Association of the European Society of Cardiology. Eur J Heart Fail. 2009 Feb;11(2):119-29.
19. Kitzman DW et al. Effect of Caloric Restriction or Aerobic Exercise Training on Peak Oxygen Consumption and Quality of Life in Obese Older Patients With Heart Failure With Preserved Ejection Fraction: A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2016;315:36–46.
20. Meuwese MC1, Mooij HL, Nieuwdorp M, van Lith B, Marck R, Vink H, Kastelein JJ, Stroes ES. Partial recovery of the endothelial glycocalyx upon rosuvastatin therapy in patients with heterozygous familial hypercholesterolemia. J Lipid Res. 2009 Jan;50(1):148-53.