Online: medicinale paddenstoelen bij kanker

08 Feb, 2021

Door: Margot Lodewijk

De Physician Data Query (PDQ) is een online database van het Amerikaanse National Cancer Institute (NCI). Hij is bedoeld om actuele, betrouwbare, peer-reviewed informatie over kanker ter beschikking te stellen aan zorgprofessionals. De redactieraad van de PDQ Integrative, Alternative, and Complementary Therapies zette onlangs een samenvatting online over de inzet van twee medicinale paddenstoelen bij de behandeling van mensen met kanker.1

In Azië zetten behandelaren ruim honderd soorten medicinale paddenstoelen in. Veel gebruikte soorten zijn Ganoderma lucidum (reishi), Trametes versicolor of Coriolus versicolor (gewoon elfenbankje), Lentinus edodes (shiitake) en Grifola frondos (maitake). Medicinale paddenstoelen worden in Azië al eeuwenlang ingezet, vooral voor de behandeling van infecties. Recenter is het gebruik bij longziekten en kanker, al is de klinische geschiedenis inmiddels ook meer dan dertig jaar oud, zo geven de auteurs in deze samenvatting aan.
In Nederland zijn medicinale paddenstoelen nog niet als geneesmiddel geregistreerd. Ze vallen hier daarom onder de Warenwet en worden onder voorwaarden verkocht in voedingssupplementen. In België worden reishi, shiitake en maitake als supplement op de markt toegelaten; voor gewoon elfenbankje geldt dit niet.

De omvang van onderzoek naar de effecten van paddenstoelen op de immuunrespons en de directe antitumor-mechanismen is aanzienlijk. Paddenstoelen lijken vooral goed in het stimuleren van immuuncellen van het aangeboren immuunsysteem, zoals de monocyten, natural-killercellen en dendritrische cellen. Algemeen wordt aangenomen dat de bèta-glucanen – een specifieke groep polysachariden – verantwoordelijk zijn voor deze activiteit, alhoewel ook andere bestanddelen een rol kunnen spelen. In de PDQ-samenvatting zijn onderzoeken naar gewoon elfenbankje en reishi beschreven.

Trametes versicolor of Coriolus versicolor (gewoon elfenbankje) is een zwam die wereldwijd op dood hout groeit. De Engelse naam ‘Turkey tail’ verwijst naar de concentrische ringen van verschillende tinten bruin en beige, die lijken op de staartveren van een kalkoen. De paddenstoel wordt al jaren in traditionele Chinese medicijnen verwerkt om longziekten te behandelen.2,3 En in Japan wordt, vanwege de immuunmodulerende effecten, als aanvullende behandeling bij kanker een gepurificeerd heetwaterextract ingezet, getrokken van een gekweekte zwamvlok.4,5,6

Lees het gehele artikel vanaf pagina 18 in OrthoFyto 1/21.

Wilt u het gehele artikel als PDF bestand ontvangen? Bestel het dan hier voor € 3,50

Bronvermelding:
1. PDQ Integrative, Alternative, and Complementary Therapies Editorial Board. Medicinal Mushrooms (PDQ®): Health Professional Version. 2020 Oct 5. In: PDQ Cancer Information Summaries [Internet]. Bethesda (MD): National Cancer Institute (US); 2002-.
2. Ng TB:
A review of research on the protein-bound polysaccharide (polysaccharopeptide, PSP) from the mushroom Coriolus versicolor (Basidiomycetes: Polyporaceae). Gen Pharmacol 30 (1): 1-4, 1998.
3. Ying J, Mao X, Ma Q, et al.: Icons of Medicinal Fungi from China. Beijing, China: Science Press, 1987. ISBN 9787030001955
4. Tsukagoshi S, Hashimoto Y, Fujii G, et al.: Krestin (PSK). Cancer Treat Rev 11 (2): 131-55, 1984.
5. Cui J, Chisti Y: Polysaccharopeptides of Coriolus versicolor: physiological activity, uses, and production. Biotechnol Adv 21 (2): 109-22, 2003.
6. Sakagami H, Aoki T, Simpson A, et al.: Induction of immunopotentiation activity by a protein-bound polysaccharide, PSK (review). Anticancer Res 11 (2): 993-9, 1991 Mar-Apr.
7. Quayle K, Coy C, Standish L, et al.: The TLR2 agonist in polysaccharide-K is a structurally distinct lipid which acts synergistically with the protein-bound β-glucan. J Nat Med 69 (2): 198-208, 2015.
8. Kono K, Kawaguchi Y, Mizukami Y, et al.: Protein-bound polysaccharide K partially prevents apoptosis of circulating T cells induced by anti-cancer drug S-1 in patients with gastric cancer. Oncology 74 (3-4): 143-9, 2008.
9. Akagi J, Baba H: PSK may suppress CD57(+) T cells to improve survival of advanced gastric cancer patients. Int J Clin Oncol 15 (2): 145-52, 2010.
10. Sadahiro S, Suzuki T, Maeda Y, et al.: Effects of preoperative immunochemoradiotherapy and chemoradiotherapy on immune responses in patients with rectal adenocarcinoma. Anticancer Res 30 (3): 993-9, 2010.
11. Fritz H, Kennedy DA, Ishii M, et al.: Polysaccharide K and Coriolus versicolor extracts for lung cancer: a systematic review. Integr Cancer Ther 14 (3): 201-11, 2015.
12. Nakazato H, Koike A, Saji S, et al.: Efficacy of immunochemotherapy as adjuvant treatment after curative resection of gastric cancer. Study Group of Immunochemotherapy with PSK for Gastric Cancer. Lancet 343 (8906): 1122-6, 1994.
13. Oba K, Teramukai S, Kobayashi M, et al.: Efficacy of adjuvant immunochemotherapy with polysaccharide K for patients with curative resections of gastric cancer. Cancer Immunol Immunother 56 (6): 905-11, 2007.
14. Toge T, Yamaguchi Y: Protein-bound polysaccharide increases survival in resected gastric cancer cases stratified with a preoperative granulocyte and lymphocyte count. Oncol Rep 7 (5): 1157-61, 2000 Sep-Oct.
15. Sakamoto J, Morita S, Oba K, et al.: Efficacy of adjuvant immunochemotherapy with polysaccharide K for patients with curatively resected colorectal cancer: a meta-analysis of centrally randomized controlled clinical trials. Cancer Immunol Immunother 55 (4): 404-11, 2006.
16. Upton R, ed.: Reishi Mushroom: Ganoderma Lucidum: Standards of Analysis, Quality Control, and Therapeutics. Santa Cruz, Calif: American Herbal Pharmacopoeia, 2000. ISBN 1929425104
17. Ao PP, Lu W, Cui Y, et al.: Ginseng and Ganoderma lucidum use after breast cancer diagnosis and quality of life: a report from the Shanghai Breast Cancer Survival Study. PLoS One 7 (6): e39343, 2012.
18. Jin X, Ruiz Beguerie J, Sze DM, et al.: Ganoderma lucidum (Reishi mushroom) for cancer treatment. Cochrane Database Syst Rev 6: CD007731, 2012.
19. Yan J, Vetvicka V, Xia Y, et al.: Beta-glucan, a ‘specific’ biologic response modifier that uses antibodies to target tumors for cytotoxic recognition by leukocyte complement receptor type 3 (CD11b/CD18). J Immunol 163 (6): 3045-52, 1999.
20. Cheng CR, Yue QX, Wu ZY, et al.: Cytotoxic triterpenoids from Ganoderma lucidum. Phytochemistry 71 (13): 1579-85, 2010.
21. Wu GS, Guo JJ, Bao JL, et al.: Anti-cancer properties of triterpenoids isolated from Ganoderma lucidum - a review. Expert Opin Investig Drugs 22 (8): 981-92, 2013. [PubMed]
22. Chen S, Li X, Yong T, et al.: Cytotoxic lanostane-type triterpenoids from the fruiting bodies of Ganoderma lucidum and their structure-activity relationships. Oncotarget 8 (6): 10071-10084, 2017.
23. Gao Y, Tang W, Dai X, et al.: Effects of water-soluble Ganoderma lucidum polysaccharides on the immune functions of patients with advanced lung cancer. J Med Food 8 (2): 159-68, 2005.
24. Chen X, Hu ZP, Yang XX, et al.: Monitoring of immune responses to a herbal immuno-modulator in patients with advanced colorectal cancer. Int Immunopharmacol 6 (3): 499-508, 2006.
25. Sun LX, Li WD, Lin ZB, et al.: Protection against lung cancer patient plasma-induced lymphocyte suppression by Ganoderma lucidum polysaccharides. Cell Physiol Biochem 33 (2): 289-99, 2014.
26. Oka S, Tanaka S, Yoshida S, et al.: A water-soluble extract from culture medium of Ganoderma lucidum mycelia suppresses the development of colorectal adenomas. Hiroshima J Med Sci 59 (1): 1-6, 2010.
27. Siem H. Medicinale paddenstoelen en geneesmiddelen. OrthoFyto editie 6 2020 p.10-11.
28. Habtemariam S. Trametes versicolor (Synn. Coriolus versicolor) Polysaccharides in Cancer Therapy: Targets and Efficacy. Biomedicines. 2020 May 25;8(5):135.