Optimale niveaus van vitamine B11

12 augustus 2019

Door: Cindy de Waard

Vitamine B11, ook wel folaat of foliumzuur, is als essentieel micronutriënt betrokken in de DNA- en aminozuursynthese en binnen het homocysteïne-metabolisme. Een tekort aan folaat kan verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder megaloblastaire anemie, darmstoornissen, vermoeidheid en het vergroot de kans op sommige typen kanker. Door de rol van folaat in het homocysteïne-metabolisme, ontstaat er bij een tekort ook een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Voor zwangere vrouwen en vrouwen met een kinderwens is de vitamine van belang om de kans op neuraalbuisafwijkingen bij het ongeboren kind te verkleinen.

Folaat is de chemische vorm van vitamine B11 zoals die in voeding voorkomt, foliumzuur is de synthetische vorm; dat moet eerst geactiveerd worden voor het beschikbaar is voor het lichaam. Na inname wordt folaat opgenomen via het eiwit proton-coupled folate transporter/haem carrier protein 1 (PCFT/HCP1) of in de darmwand van de dunne darm gehydrolyseerd tot een monoglutamaat alvorens opgenomen te worden in het lichaam. De biologische beschikbaarheid van folaat hangt af van de zuurgraad in de darm, de voedselmatrix, de aanwezigheid van ontstekingen in het maagdarmkanaal en het gebruik van alcohol en medicijnen, zoals methotrexaat, anti-epileptica en de anticonceptiepil. Na opname heeft meer dan 98% van het folaat in serum de vorm van 5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF).

Foliumzuur krijgt men binnen via het gebruik van voedingssupplementen of met foliumzuur verrijkte voedingsmiddelen. Opname vindt plaats via PCFT/HCP1, dat een grotere affiniteit heeft voor foliumzuur dan voor folaat. De geschatte biologische beschikbaarheid van folaat is 50% lager dan die van foliumzuur.4 Voor de omzetting van foliumzuur in de actieve vorm is het enzym dihydrofolaatreductase (DHFR) verantwoordelijk. Een klein gedeelte van het foliumzuur wordt omgezet in het darmslijmvlies; raakt het enzym verzadigd dan wordt het overschot aan foliumzuur naar de lever getransporteerd. DHFR reduceert het foliumzuur tot tetrahydrofolaat, maar de capaciteit in de lever is laag (zie figuur 2, open hiervoor het PDF bestand). Hierdoor stijgt de concentratie vrij, ongemetaboliseerd foliumzuur in serum.2

Lees het gehele artikel vanaf pagina 36 in OrthoFyto 4/19.

Wilt u het hele artikel als PDF bestand ontvangen? Bestel het dan hier voor € 3,50

Bronvermelding:

  1. Scaglione F, Panzavolta G. Folate, folic acid and 5-methyltetrahydrofolate are not the same thing. Xenobiotica. 2014;44(5):480–8.
  2. Obeid R, Herrmann W. The Emerging Role of Unmetabolized Folic Acid in Human Diseases: Myth or Reality? Curr Drug Metab. 2012;13(8):1184–95.
  3. Ohrvik VE, Witthoft CM, Ohrvik VE, Witthoft CM. Human Folate Bioavailability. Nutrients. 2011;3(4):475–90.
  4. Folate and vitamine B12 deficiencies: Proceedings of a WHO technical consultation held 18-21 October 2005 in Geneva, Switzerland. 2008.
  5. Selhub J, Jacques PF, Dallal G, Choumenkovitch S, Rogers G. The use of Blood Concentrations of Vitamins and their Respective Functional Indicators to Define Folate and Vitamin B 12 Status. Food Nutr Bull. 2008;29(2_suppl1):S67–73.
  6. Siega-Riz AM, Savitz DA, Zeisel SH, Thorp JM, Herring A. Second trimester folate status and preterm birth. Am J Obstet Gynecol. 2004;191(6):1851–7.
  7. Ulrich CM, Potter JD. Folate supplementation: too much of a good thing? Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2006;15(2):189–93.
  8. Choi S-W, Mason JB. Folate Status: Effects on Pathways of Colorectal Carcinogenesis. J Nutr. 2002;132(8):2413S–2418S.
  9. Pietrzik K, Bailey L, Shane B. Folic Acid and L-5-Methyltetrahydrofolate. Clin Pharmacokinet. 2010 Aug;49(8):535–48.